[Ùisdean] Fàgamaid sin far a bheil e agus thèid sinn gu na sean-fhaclan a-nis ’s tha mi a’ dol a dh’iarraidh air na sgiobaidhean crìoch a chur air sean-fhaclan Gàidhlig. Faodaidh sibh còmhradh mus fhreagair sibh. Ma tha sibh ceàrr no gu bheil e a’ fàilligeadh oirbh sìnidh mise a-null chun an taoibh eile. Dà phuing airson freagairt a tha ceart agus bonus no dhà a-rithist, ma thogras mi fhèin tha mi cinnteach. A Mhàiri Anna, ’s ann agadsa a tha a’ chiad fhear.
[Màiri Anna] Cà’ bheil e?
[Ùisdean] “Tagh do bhean…”. ’S e sgioba Màiri Anna a th’ ann. Faodaidh tu tighinn a-staigh air seo, Ailein. “Tagh do bhean…”. Ciamar a tha thu a’ cur crìoch air seo?
[Ailean] Chanainn-sa “gun fhiosta dhi”.
[Ùisdean] Sin a rinn thu fhèin air do bhean chòir tha fhios a’m.
[Ùisdean] Chan e. An dèan thu nas fheàrr na sin? “Tagh do bhean…”.
[Màiri Anna] “Tagh do bhean faisg air an dachaigh ’s chan ann às an taigh mhòr”?
[Ùisdean] Ò tha e a’ fàilligeadh, tha e a’ fàilligeadh oirbh. Feuchaidh mi an taobh eile. Iain? Iain ’s a Mhòrag.
[Iain] “A rèir a stòrais”? “A rèir a stòrais”?
[Ùisdean] “A rèir a stòrais”. Deagh bheachd. Sin a rinn mi fhèin.
[Ailean] Uh-huh.
[Ùisdean] Deagh bheachd.
[Mòrag] Bha mise, bha mise a’ dol a ràdh “tagh do bhean ’s bi taingeil gun d’ fhuair thu tè” ach chan e sin …
[Ùisdean] Uill aig amannan chan eil sin buileach fìor.
[Mòrag] Tha mi a’ smaointinn gu bheil rudeigin ann mu dheidhinn … mar a bhios iad ag ràdh mu dheidhinn, tha, an duine agad, coimhead air an duine agad …
[Ùisdean] Ò chan e, a Mhòrag.
[Mòrag] Chan e! Tha e mu dheidhinn clann. Tha e mu dheidhinn clann. “Tagh do bhean a rèir mar a tha thu ag iarraidh coltas do cloinne”.
[Ùisdean] Chan e.
[Màiri Anna] “Tagh do bhean a rèir a màthar”?
[Ùisdean] Tha mi a’ dol a dh’innse, tha mi a’ dol a dh’innse dhuibh.
[Iain] Tha thu ceart.
[Ùisdean] “Tagh do bhean ’s a currac-oidhche oirre”. “Tagh do bhean ’s a currac-oidhche oirre”.
[Iain] Cha chuala mi a-riamh sin.
[Mòrag] Cha chuala no mi!
[Ùisdean] Cha chuala ach cùm air do chuimhne e, Iain. Feuchamaid fear eile. Sgioba Iain an turas seo. Iain ’s a Mhòrag. “Chan eil fhios cò as glice…”. “Chan eil fhios cò as glice…”.
[Iain] Màiri Anna no Ailean!
[Màiri Anna] Tha sin furasta a fhreagairt!
[Iain] “A bhith…”. … “A bhith rudeigin…”. “A bhith…”.
[Ùisdean] “Chan eil fhios cò as glice…”.
[Mòrag] Cuideigin a tha a’ dèanamh aon rud seach rud eile.
[Iain] Uh huh.
[Ùisdean] Uh huh. Uill…
[Iain] “A bhith …” … An e “cosg” no rudeigin a th’ ann? “A bhith a’ cosg a cuid”?
[Ùisdean] Uill‘s e.
[Mòrag] No “gun a bhith” ga chosg?
[Ùisdean] Tha an dà chuid ann.
[Iain] No “a bhith ga chaomhnadh”?
[Ùisdean] Tha mi a’ smaoineachadh …
[Mòrag] “Chan eil fhios cò as glice” …
[Ùisdean] Gheibh sibh comharra. Gheibh sibh comharra. Bheir mi dhuibh comharra.
[Iain] Ò an toir gu dearbh?
[Ùisdean] An taobh seo. “Chan eil fhios cò as glice …”.
[Màiri Anna] “Chan eil fhios cò as glice am fear a thagh a bhean ’s currac-oidhche oirre no am fear a bha riaraichte gu leòr gun robh i maol”.
[Ùisdean] Maol?
[Màiri Anna] Maol.
[Ùisdean] Ò seadh. Bha duil a’m gur e rudeigin eile a thuirt thu an siud.
[Ailean] Bha mise a’ dol a ràdh …
[Ùisdean] Tha seo a’ fàilligeadh oirbh. Tha mi a’ dol a dh’innse dhuibh.
[Ailean] “Chan eil fhios cò as glice am pìobaire no an cù”.
[Ùisdean] Seallaidh mi dhuibh. “Chan eil fhios cò as glice fear a chaomhas no fear a chaitheas”.
[Mòrag] Sin e! Nach e sin a bh’ againn?
[Iain] Uill cha mhòr nach e sin ...
[Ùisdean] Thug mi dhuibh comharra.
[Iain] Thug. Thug gu dearbh.
[Ùisdean] Nach eil thu riaraichte?
[Mòrag] Chan eil. Tha thu dìreach car còir nuair a thig e gu …
[Ùisdean] Mar a thuirt mi ri Ailean Caimbeul, an rud a bheir mi dhuibh …
[Màiri Anna] Tha sinn cho geur. Bha sinn airidh air.
[Iain] ’S docha gu bheil old boys’ network an lùib na bha …
[Ùisdean] Feuchamaid am fear seo.
[Ailean] Bha sinne a’ cosnadh …
[Ùisdean] A Mhàiri Anna agus Ailein.
[Màiri Anna] “Comhairle caraid …”
[Ùisdean] “Comhairle caraid gun iarraidh …”. “Comhairle caraid gun iarraidh …”.
[Màiri Anna] “… tuiteam air cluasan bodhair”?
[Iain] “Comhairle caraid gun iarraidh …”.
[Màiri Anna] An cuala tu siud?
[Ùisdean] “Comhairle caraid gun iarraidh …”.
[Ailean] “… ’s fhiach e èisteachd ris”?
[Ùisdean] Dè thuirt Màiri Anna an siud?
[Màiri Anna] “… tuiteam air cluasan bodhair”.
[Ùisdean] Cha chuala mi sin.
[Màiri Anna] Cha chuala esan na bu mhotha.
[Ailean] “… ’s fhiach e èisteachd ris”?
[Ùisdean] “’s fhiach e èisteachd”, uill … Tha puing, tha mi a’ smaoineachadh gu bheil …
[Iain] Chanainn-sa sin cuideachd.
[Ùisdean] Yeah, tha.
[Mòrag] Tha e car …
[Ùisdean] Puing dhan Chaimbeulach ’s do Mhàiri Anna a-rithist.
[Mòrag] Tha e car coltach ri sean-fhacal, coltach ri “sgàthan …”
[Iain] Uh huh.
[Mòrag] … sùil caraid”.
[Iain] “sùil caraid ...”
[Mòrag] Rudeigin coltach ri sin?”
[Iain] “ … deagh sgàthan” tha mi a’ smaoineachadh.
[Ùisdean] Tha sibh cho faisg air. Bheir mi puing an urra. Puing an urra.
[Iain] Puing an urra.
[Ùisdean] Seo am freagairt ma-thà. “Comhairle caraid gun iarraidh cha d’ fhuair i riamh a mheas bu chòir dhi”.
[Mòrag] Ò uill ’s chan fhaigheadh, chan fhaigheadh.
[Ùisdean] Chan fhaigh thusa sin gu sìorraidh.
[Iain] Gu dearbh. Gu bliadhnaichean às dèidh làimh.
[Ailean] Nuair a bhios sinne cho sean ri Mòrag…
[Ùisdean] Gabhaidh sinn aonan eile.
[Ailean] … bidh sinn a cheart cho glic.
[Ùisdean] Gabhaidh sinn aonan eile ’s thèid sinn gu sgioba Iain le seo. “An aon dithis aig nach eil òrdugh-pòsaidh…”.
[Iain] “An aon dithis …”.
[Ùisdean] “An aon dithis aig nach eil òrdugh-pòsaidh…”. Cò iad, a’ cheist tha mi cinnteach.
[Iain] Mm-hm, tha fhios a’m.
[Mòrag] Dè th’ ann?
[Ùisdean] “An aon dithis aig nach eil òrdugh-pòsaidh…”.
[Mòrag] Dè th’ ann an “òrdugh-pòsaidh”?
[Iain] Dè th’ ann an “òrdugh-pòsaidh”, Ùisdein? An e …?
[Màiri Anna] Cead.
[Ùisdean] Cead-pòsaidh.
[Mòrag] Cead-pòsaidh.
[Iain] An e “cead-pòsaidh” …?
[Ùisdean] Chan eil cothrom aca air, cha chanainn.
[Mòrag] Nam faighinn puing air a shon chanainn “an aon dithis aig nach eil òrdugh-pòsaidh…”.
[Ùisdean] Deagh chothrom.
[Mòrag] “… ’s e fear nach d’ fhuair a chàineadh agus tè aig nach eil foighidinn”?
[Ùisdean] Bheir mi dhut, bheir mi dhut, chan eil mi ga do thuigsinn ’s bheir mi dhut puing.
[Mòrag] Marital bliss!
[Ùisdean] Bheir mi dhut puing. Tha ceangal aige ri creideamh.
[Iain] Chan eil fhios a’m, chan eil fhios a’m.
[Ailean] Chanainn-sa “dà shagairt”.
[Màiri Anna] Sagart.
[Ùisdean] Dà shagairt?
[Ailean] Mm-hm.
[Màiri Anna] Uill chanainn-sa “aon sagairt”.
[Ailean] Uill tha “dithis” agad…
[Ùisdean] Chan eil ann... Uill, chanadh tu “dà shagairt” ach chan eil ann ach “aon sagairt”. Seo am freagairt. “An aon dithis aig nach eil òrdugh-pòsaidh an sagart agus am fear-nach-fhiach”.
Chaidh am prògram seo, Aibisidh, a chraoladh an toiseach ann an 2012.
[Hugh Dan] Let’s leave that where it is and we will go to the proverbs now and I am going to ask the teams to complete Gaelic proverbs. You may confer before you answer. If you are incorrect or you cannot manage it I will pass across to the other side. Two points for an answer that is correct and a bonus or two again, if I please I am sure. Mary Anne, you have the first one.
[Mary Anne] Where is it?
[Hugh Dan] “Choose your wife…”. It is Mary Anne’s team. You can come in on this, Allan. “Choose your wife…”. How do you complete this?
[Allan] I would say “without her knowing”.
[Hugh Dan] I know that is what you did to your dear wife.
[Hugh Dan] No. Can you do better than that? “Choose your wife…”.
[Mary Anne] “Choose your wife close to home and not from the mansion”?
[Hugh Dan] Oh it is failing, you cannot manage it. I will try the other side. John? John and Morag.
[John] “According to her wealth”? “According to her wealth”?
[Hugh Dan] “According to her wealth”. Good idea. That is what I did myself .
[Allan] Uh huh.
[Hugh Dan] Good idea.
[Morag] I was, I was going to say “choose your wife and be thankful that you got one” but that is not …
[Hugh Dan] Well sometimes that is not completely true.
[Morag] I think that there is something about … as they say about, your husband, look at your husband …
[Hugh Dan] Oh no, Morag.
[Morag] No! It is about children. It is about children. “Choose your wife according to how you want your children’s appearance”.
[Hugh Dan] No.
[Mary Anne] “Choose your wife according to her mother”?
[Hugh Dan] I am going to tell, I am going to tell you.
[John] You are correct.
[Hugh Dan] “Choose your wife with her nightcap on”. “Choose your wife with her nightcap on”.
[John] I have never heard that.
[Morag] Me neither!
[Hugh Dan] No but keep it in mind, John. Let’s try another one. John’s team this time. John and Morag. “I don’t know who is wisest…”. “I don’t know who is wisest…”.
[John] Mary Anne or Allan!
[Mary Anne] That is easy to answer!
[John] “To be…”. “To be something…”. “To be…”.
[Hugh Dan] “I don’t know who is wisest…”.
[Morag] Someone who does one thing instead of another.
[John] Uh huh.
[Hugh Dan] Uh huh. Well…
[John] “To be…” … Is it “spend” or something? “To spend their share”?
[Hugh Dan] Well yes.
[Morag] Or “not to” spend it?
[Hugh Dan] There are both.
[John] Or “to save it”?
[Hugh Dan] I think …
[Morag] “I don’t know who is wisest” …
[Hugh Dan] You can get a mark. You can get a mark. I will give you a mark.
[John] Oh will you indeed?
[Hugh Dan] This side. “I don’t know who is wisest …”.
[Mary Anne] “I don’t know who is wisest the man who chose his wife with her nightcap on or the man who was happy enough that she was bald”.
[Hugh Dan] Bald?
[Mary Anne] Bald.
[Hugh Dan] Oh ok. I thought that it was something else that you said there.
[Allan] I was going to say …
[Hugh Dan] You cannot manage it. I am going to tell you.
[Allan] “I don’t know who is wisest the piper or the dog”.
[Hugh Dan] I will show you. “I don’t know who is wisest a man that saves or a man that spends”.
[Morag] That’s it! Is that not what we had?
[John] Well that is nearly ...
[Hugh Dan] I gave you a mark.
[John] You did. You did indeed.
[Hugh Dan] Are you not satisfied?
[Morag] No. You are just quite kind when it comes to …
[Hugh Dan] As I said to Allan Campbell, what I give you …
[Mary Anne] We are so sharp. We deserved …
[John] Perhaps an old boys’ network was involved in what …
[Hugh Dan] Let’s try this one.
[Allan] We were spending …
[Hugh Dan] Mary Anne and Allan.
[Mary Anne] “Advice of a friend …”.
[Hugh Dan] “Unwanted advice of a friend …”. “Unwanted advice of a friend …”.
[Mary Anne] “… falling on deaf ears”?
[John] “Unwanted advice of a friend …”.
[Mary Anne] Did you hear that?
[Hugh Dan] “Unwanted advice of a friend …” .
[Allan] “… it is worth listening to”?
[Hugh Dan] What did Mary Anne say there?
[Mary Anne] “… falling on deaf ears”.
[Hugh Dan] I didn’t hear that.
[Mary Anne] Neither did he.
[Allan] “… it is worth listening to”?
[Hugh Dan] “it is worth listening”, well … There is a point, I think that …
[John] I would say that too.
[Hugh Dan] Yeah, yes.
[Morag] It is quite …
[Hugh Dan] A point to the Campbell and Mary Anne again.
[Morag] It is quite similar to a proverb, similar to “a mirror …”
[John] Uh huh.
[Morag] … the eye of a friend”.
[John] “the eye of a friend ...”
[Morag] Something similar to that?”
[John] “ … a good mirror” I think.
[Hugh Dan] You are so close to it. I will give you a point each. A point each.
[John] A point each.
[Hugh Dan] Here is the answer then. “Unwanted advice of a friend never got the credit it deserved”.
[Morag] Oh well and it wouldn’t, it wouldn’t.
[Hugh Dan] You won’t ever get that.
[John] Indeed. Until years after.
[Allan] When we are as old as Morag…
[Hugh Dan] We will take one more.
[Allan] … we will be just as wise.
[Hugh Dan] We will take one more and we will go to John’s team with this. “The only two people that don’t have a marriage order…”.
[John] “The only two people …”.
[Hugh Dan] “The only two people that don’t have a marriage order…”. Who are they, that’s the question I am sure.
[John] Mm-hm, I know.
[Morag] What is it?
[Hugh Dan] “The only two people that don’t have a marriage order…”.
[Morag] What is an “òrdugh-pòsaidh”?
[John] What is an “òrdugh-pòsaidh”, Hugh Dan? Is it …?
[Mary Anne] Permission.
[Hugh Dan] Wedding licence.
[Morag] Wedding licence.
[John] Is “cead-pòsaidh” …?
[Hugh Dan] I would say that they don’t have an opportunity to.
[Morag] If I would get a point for it I would say “the only two people that don’t have a marriage order…”.
[Hugh Dan] Good chance.
[Morag] “… are a man that didn’t get criticised and a woman that doesn’t have patience”?
[Hugh Dan] I will give you, I will give you, I don’t understand you but I will give you a point.
[Morag] Marital bliss!
[Hugh Dan] I will give you a point. It has a connection with religion.
[John] I don’t know, I don’t know.
[Allan] I would say “two priests”.
[Mary Anne] A priest.
[Hugh Dan] Two priests?
[Allan] Mm-hm.
[Mary Anne] Well I would say “one priest”.
[Allan] Well you have “two people”…
[Hugh Dan] There is not… Well, you would say “two priests” but there is only “one priest”. Here is the answer. “The only two people that don’t have a wedding licence are the priest and the undeserving man”.
This programme, Aibisidh, was first broadcast in 2012.
[Ùisdean] Fàgamaid sin far a bheil e agus thèid sinn gu na sean-fhaclan a-nis ’s tha mi a’ dol a dh’iarraidh air na sgiobaidhean crìoch a chur air sean-fhaclan Gàidhlig. Faodaidh sibh còmhradh mus fhreagair sibh. Ma tha sibh ceàrr no gu bheil e a’ fàilligeadh oirbh sìnidh mise a-null chun an taoibh eile. Dà phuing airson freagairt a tha ceart agus bonus no dhà a-rithist, ma thogras mi fhèin tha mi cinnteach. A Mhàiri Anna, ’s ann agadsa a tha a’ chiad fhear.
[Màiri Anna] Cà’ bheil e?
[Ùisdean] “Tagh do bhean…”. ’S e sgioba Màiri Anna a th’ ann. Faodaidh tu tighinn a-staigh air seo, Ailein. “Tagh do bhean…”. Ciamar a tha thu a’ cur crìoch air seo?
[Ailean] Chanainn-sa “gun fhiosta dhi”.
[Ùisdean] Sin a rinn thu fhèin air do bhean chòir tha fhios a’m.
[Ùisdean] Chan e. An dèan thu nas fheàrr na sin? “Tagh do bhean…”.
[Màiri Anna] “Tagh do bhean faisg air an dachaigh ’s chan ann às an taigh mhòr”?
[Ùisdean] Ò tha e a’ fàilligeadh, tha e a’ fàilligeadh oirbh. Feuchaidh mi an taobh eile. Iain? Iain ’s a Mhòrag.
[Iain] “A rèir a stòrais”? “A rèir a stòrais”?
[Ùisdean] “A rèir a stòrais”. Deagh bheachd. Sin a rinn mi fhèin.
[Ailean] Uh-huh.
[Ùisdean] Deagh bheachd.
[Mòrag] Bha mise, bha mise a’ dol a ràdh “tagh do bhean ’s bi taingeil gun d’ fhuair thu tè” ach chan e sin …
[Ùisdean] Uill aig amannan chan eil sin buileach fìor.
[Mòrag] Tha mi a’ smaointinn gu bheil rudeigin ann mu dheidhinn … mar a bhios iad ag ràdh mu dheidhinn, tha, an duine agad, coimhead air an duine agad …
[Ùisdean] Ò chan e, a Mhòrag.
[Mòrag] Chan e! Tha e mu dheidhinn clann. Tha e mu dheidhinn clann. “Tagh do bhean a rèir mar a tha thu ag iarraidh coltas do cloinne”.
[Ùisdean] Chan e.
[Màiri Anna] “Tagh do bhean a rèir a màthar”?
[Ùisdean] Tha mi a’ dol a dh’innse, tha mi a’ dol a dh’innse dhuibh.
[Iain] Tha thu ceart.
[Ùisdean] “Tagh do bhean ’s a currac-oidhche oirre”. “Tagh do bhean ’s a currac-oidhche oirre”.
[Iain] Cha chuala mi a-riamh sin.
[Mòrag] Cha chuala no mi!
[Ùisdean] Cha chuala ach cùm air do chuimhne e, Iain. Feuchamaid fear eile. Sgioba Iain an turas seo. Iain ’s a Mhòrag. “Chan eil fhios cò as glice…”. “Chan eil fhios cò as glice…”.
[Iain] Màiri Anna no Ailean!
[Màiri Anna] Tha sin furasta a fhreagairt!
[Iain] “A bhith…”. … “A bhith rudeigin…”. “A bhith…”.
[Ùisdean] “Chan eil fhios cò as glice…”.
[Mòrag] Cuideigin a tha a’ dèanamh aon rud seach rud eile.
[Iain] Uh huh.
[Ùisdean] Uh huh. Uill…
[Iain] “A bhith …” … An e “cosg” no rudeigin a th’ ann? “A bhith a’ cosg a cuid”?
[Ùisdean] Uill‘s e.
[Mòrag] No “gun a bhith” ga chosg?
[Ùisdean] Tha an dà chuid ann.
[Iain] No “a bhith ga chaomhnadh”?
[Ùisdean] Tha mi a’ smaoineachadh …
[Mòrag] “Chan eil fhios cò as glice” …
[Ùisdean] Gheibh sibh comharra. Gheibh sibh comharra. Bheir mi dhuibh comharra.
[Iain] Ò an toir gu dearbh?
[Ùisdean] An taobh seo. “Chan eil fhios cò as glice …”.
[Màiri Anna] “Chan eil fhios cò as glice am fear a thagh a bhean ’s currac-oidhche oirre no am fear a bha riaraichte gu leòr gun robh i maol”.
[Ùisdean] Maol?
[Màiri Anna] Maol.
[Ùisdean] Ò seadh. Bha duil a’m gur e rudeigin eile a thuirt thu an siud.
[Ailean] Bha mise a’ dol a ràdh …
[Ùisdean] Tha seo a’ fàilligeadh oirbh. Tha mi a’ dol a dh’innse dhuibh.
[Ailean] “Chan eil fhios cò as glice am pìobaire no an cù”.
[Ùisdean] Seallaidh mi dhuibh. “Chan eil fhios cò as glice fear a chaomhas no fear a chaitheas”.
[Mòrag] Sin e! Nach e sin a bh’ againn?
[Iain] Uill cha mhòr nach e sin ...
[Ùisdean] Thug mi dhuibh comharra.
[Iain] Thug. Thug gu dearbh.
[Ùisdean] Nach eil thu riaraichte?
[Mòrag] Chan eil. Tha thu dìreach car còir nuair a thig e gu …
[Ùisdean] Mar a thuirt mi ri Ailean Caimbeul, an rud a bheir mi dhuibh …
[Màiri Anna] Tha sinn cho geur. Bha sinn airidh air.
[Iain] ’S docha gu bheil old boys’ network an lùib na bha …
[Ùisdean] Feuchamaid am fear seo.
[Ailean] Bha sinne a’ cosnadh …
[Ùisdean] A Mhàiri Anna agus Ailein.
[Màiri Anna] “Comhairle caraid …”
[Ùisdean] “Comhairle caraid gun iarraidh …”. “Comhairle caraid gun iarraidh …”.
[Màiri Anna] “… tuiteam air cluasan bodhair”?
[Iain] “Comhairle caraid gun iarraidh …”.
[Màiri Anna] An cuala tu siud?
[Ùisdean] “Comhairle caraid gun iarraidh …”.
[Ailean] “… ’s fhiach e èisteachd ris”?
[Ùisdean] Dè thuirt Màiri Anna an siud?
[Màiri Anna] “… tuiteam air cluasan bodhair”.
[Ùisdean] Cha chuala mi sin.
[Màiri Anna] Cha chuala esan na bu mhotha.
[Ailean] “… ’s fhiach e èisteachd ris”?
[Ùisdean] “’s fhiach e èisteachd”, uill … Tha puing, tha mi a’ smaoineachadh gu bheil …
[Iain] Chanainn-sa sin cuideachd.
[Ùisdean] Yeah, tha.
[Mòrag] Tha e car …
[Ùisdean] Puing dhan Chaimbeulach ’s do Mhàiri Anna a-rithist.
[Mòrag] Tha e car coltach ri sean-fhacal, coltach ri “sgàthan …”
[Iain] Uh huh.
[Mòrag] … sùil caraid”.
[Iain] “sùil caraid ...”
[Mòrag] Rudeigin coltach ri sin?”
[Iain] “ … deagh sgàthan” tha mi a’ smaoineachadh.
[Ùisdean] Tha sibh cho faisg air. Bheir mi puing an urra. Puing an urra.
[Iain] Puing an urra.
[Ùisdean] Seo am freagairt ma-thà. “Comhairle caraid gun iarraidh cha d’ fhuair i riamh a mheas bu chòir dhi”.
[Mòrag] Ò uill ’s chan fhaigheadh, chan fhaigheadh.
[Ùisdean] Chan fhaigh thusa sin gu sìorraidh.
[Iain] Gu dearbh. Gu bliadhnaichean às dèidh làimh.
[Ailean] Nuair a bhios sinne cho sean ri Mòrag…
[Ùisdean] Gabhaidh sinn aonan eile.
[Ailean] … bidh sinn a cheart cho glic.
[Ùisdean] Gabhaidh sinn aonan eile ’s thèid sinn gu sgioba Iain le seo. “An aon dithis aig nach eil òrdugh-pòsaidh…”.
[Iain] “An aon dithis …”.
[Ùisdean] “An aon dithis aig nach eil òrdugh-pòsaidh…”. Cò iad, a’ cheist tha mi cinnteach.
[Iain] Mm-hm, tha fhios a’m.
[Mòrag] Dè th’ ann?
[Ùisdean] “An aon dithis aig nach eil òrdugh-pòsaidh…”.
[Mòrag] Dè th’ ann an “òrdugh-pòsaidh”?
[Iain] Dè th’ ann an “òrdugh-pòsaidh”, Ùisdein? An e …?
[Màiri Anna] Cead.
[Ùisdean] Cead-pòsaidh.
[Mòrag] Cead-pòsaidh.
[Iain] An e “cead-pòsaidh” …?
[Ùisdean] Chan eil cothrom aca air, cha chanainn.
[Mòrag] Nam faighinn puing air a shon chanainn “an aon dithis aig nach eil òrdugh-pòsaidh…”.
[Ùisdean] Deagh chothrom.
[Mòrag] “… ’s e fear nach d’ fhuair a chàineadh agus tè aig nach eil foighidinn”?
[Ùisdean] Bheir mi dhut, bheir mi dhut, chan eil mi ga do thuigsinn ’s bheir mi dhut puing.
[Mòrag] Marital bliss!
[Ùisdean] Bheir mi dhut puing. Tha ceangal aige ri creideamh.
[Iain] Chan eil fhios a’m, chan eil fhios a’m.
[Ailean] Chanainn-sa “dà shagairt”.
[Màiri Anna] Sagart.
[Ùisdean] Dà shagairt?
[Ailean] Mm-hm.
[Màiri Anna] Uill chanainn-sa “aon sagairt”.
[Ailean] Uill tha “dithis” agad…
[Ùisdean] Chan eil ann... Uill, chanadh tu “dà shagairt” ach chan eil ann ach “aon sagairt”. Seo am freagairt. “An aon dithis aig nach eil òrdugh-pòsaidh an sagart agus am fear-nach-fhiach”.
Chaidh am prògram seo, Aibisidh, a chraoladh an toiseach ann an 2012.
[Hugh Dan] Let’s leave that where it is and we will go to the proverbs now and I am going to ask the teams to complete Gaelic proverbs. You may confer before you answer. If you are incorrect or you cannot manage it I will pass across to the other side. Two points for an answer that is correct and a bonus or two again, if I please I am sure. Mary Anne, you have the first one.
[Mary Anne] Where is it?
[Hugh Dan] “Choose your wife…”. It is Mary Anne’s team. You can come in on this, Allan. “Choose your wife…”. How do you complete this?
[Allan] I would say “without her knowing”.
[Hugh Dan] I know that is what you did to your dear wife.
[Hugh Dan] No. Can you do better than that? “Choose your wife…”.
[Mary Anne] “Choose your wife close to home and not from the mansion”?
[Hugh Dan] Oh it is failing, you cannot manage it. I will try the other side. John? John and Morag.
[John] “According to her wealth”? “According to her wealth”?
[Hugh Dan] “According to her wealth”. Good idea. That is what I did myself .
[Allan] Uh huh.
[Hugh Dan] Good idea.
[Morag] I was, I was going to say “choose your wife and be thankful that you got one” but that is not …
[Hugh Dan] Well sometimes that is not completely true.
[Morag] I think that there is something about … as they say about, your husband, look at your husband …
[Hugh Dan] Oh no, Morag.
[Morag] No! It is about children. It is about children. “Choose your wife according to how you want your children’s appearance”.
[Hugh Dan] No.
[Mary Anne] “Choose your wife according to her mother”?
[Hugh Dan] I am going to tell, I am going to tell you.
[John] You are correct.
[Hugh Dan] “Choose your wife with her nightcap on”. “Choose your wife with her nightcap on”.
[John] I have never heard that.
[Morag] Me neither!
[Hugh Dan] No but keep it in mind, John. Let’s try another one. John’s team this time. John and Morag. “I don’t know who is wisest…”. “I don’t know who is wisest…”.
[John] Mary Anne or Allan!
[Mary Anne] That is easy to answer!
[John] “To be…”. “To be something…”. “To be…”.
[Hugh Dan] “I don’t know who is wisest…”.
[Morag] Someone who does one thing instead of another.
[John] Uh huh.
[Hugh Dan] Uh huh. Well…
[John] “To be…” … Is it “spend” or something? “To spend their share”?
[Hugh Dan] Well yes.
[Morag] Or “not to” spend it?
[Hugh Dan] There are both.
[John] Or “to save it”?
[Hugh Dan] I think …
[Morag] “I don’t know who is wisest” …
[Hugh Dan] You can get a mark. You can get a mark. I will give you a mark.
[John] Oh will you indeed?
[Hugh Dan] This side. “I don’t know who is wisest …”.
[Mary Anne] “I don’t know who is wisest the man who chose his wife with her nightcap on or the man who was happy enough that she was bald”.
[Hugh Dan] Bald?
[Mary Anne] Bald.
[Hugh Dan] Oh ok. I thought that it was something else that you said there.
[Allan] I was going to say …
[Hugh Dan] You cannot manage it. I am going to tell you.
[Allan] “I don’t know who is wisest the piper or the dog”.
[Hugh Dan] I will show you. “I don’t know who is wisest a man that saves or a man that spends”.
[Morag] That’s it! Is that not what we had?
[John] Well that is nearly ...
[Hugh Dan] I gave you a mark.
[John] You did. You did indeed.
[Hugh Dan] Are you not satisfied?
[Morag] No. You are just quite kind when it comes to …
[Hugh Dan] As I said to Allan Campbell, what I give you …
[Mary Anne] We are so sharp. We deserved …
[John] Perhaps an old boys’ network was involved in what …
[Hugh Dan] Let’s try this one.
[Allan] We were spending …
[Hugh Dan] Mary Anne and Allan.
[Mary Anne] “Advice of a friend …”.
[Hugh Dan] “Unwanted advice of a friend …”. “Unwanted advice of a friend …”.
[Mary Anne] “… falling on deaf ears”?
[John] “Unwanted advice of a friend …”.
[Mary Anne] Did you hear that?
[Hugh Dan] “Unwanted advice of a friend …” .
[Allan] “… it is worth listening to”?
[Hugh Dan] What did Mary Anne say there?
[Mary Anne] “… falling on deaf ears”.
[Hugh Dan] I didn’t hear that.
[Mary Anne] Neither did he.
[Allan] “… it is worth listening to”?
[Hugh Dan] “it is worth listening”, well … There is a point, I think that …
[John] I would say that too.
[Hugh Dan] Yeah, yes.
[Morag] It is quite …
[Hugh Dan] A point to the Campbell and Mary Anne again.
[Morag] It is quite similar to a proverb, similar to “a mirror …”
[John] Uh huh.
[Morag] … the eye of a friend”.
[John] “the eye of a friend ...”
[Morag] Something similar to that?”
[John] “ … a good mirror” I think.
[Hugh Dan] You are so close to it. I will give you a point each. A point each.
[John] A point each.
[Hugh Dan] Here is the answer then. “Unwanted advice of a friend never got the credit it deserved”.
[Morag] Oh well and it wouldn’t, it wouldn’t.
[Hugh Dan] You won’t ever get that.
[John] Indeed. Until years after.
[Allan] When we are as old as Morag…
[Hugh Dan] We will take one more.
[Allan] … we will be just as wise.
[Hugh Dan] We will take one more and we will go to John’s team with this. “The only two people that don’t have a marriage order…”.
[John] “The only two people …”.
[Hugh Dan] “The only two people that don’t have a marriage order…”. Who are they, that’s the question I am sure.
[John] Mm-hm, I know.
[Morag] What is it?
[Hugh Dan] “The only two people that don’t have a marriage order…”.
[Morag] What is an “òrdugh-pòsaidh”?
[John] What is an “òrdugh-pòsaidh”, Hugh Dan? Is it …?
[Mary Anne] Permission.
[Hugh Dan] Wedding licence.
[Morag] Wedding licence.
[John] Is “cead-pòsaidh” …?
[Hugh Dan] I would say that they don’t have an opportunity to.
[Morag] If I would get a point for it I would say “the only two people that don’t have a marriage order…”.
[Hugh Dan] Good chance.
[Morag] “… are a man that didn’t get criticised and a woman that doesn’t have patience”?
[Hugh Dan] I will give you, I will give you, I don’t understand you but I will give you a point.
[Morag] Marital bliss!
[Hugh Dan] I will give you a point. It has a connection with religion.
[John] I don’t know, I don’t know.
[Allan] I would say “two priests”.
[Mary Anne] A priest.
[Hugh Dan] Two priests?
[Allan] Mm-hm.
[Mary Anne] Well I would say “one priest”.
[Allan] Well you have “two people”…
[Hugh Dan] There is not… Well, you would say “two priests” but there is only “one priest”. Here is the answer. “The only two people that don’t have a wedding licence are the priest and the undeserving man”.
This programme, Aibisidh, was first broadcast in 2012.