FaclairDictionary EnglishGàidhlig

Is Mary Anne telling the truth? A bheil Màiri Anna ag innse na fìrinn?

Video, Gaelic transcription, English translation and vocabulary from the programme Aibisidh Bhidio le tar-sgrìobhadh, eadar-theangachadh is briathrachas bhon phrògram Aibisidh

(Originally added to Watch Gaelic in 2018.) (Air a chur ri Coimhead Gàidhlig an toiseach ann an 2018.)

Video is playing in pop-over.

A bheil Màiri Anna ag innse na fìrinn?

[Ùisdean] Chun a’ chiad chuairt agus tha a h-uile duine gu bhith a’ faighinn facal agus tha aig na sgiobaidhean ri mìneachadh no ciall an fhacail a lìbhrigeadh. Tha aonan dhe na faclan fuadain air gach taobh ge-tà. Feumaidh gach sgioba breithneachadh orra agus tuairmse a dhèanamh càite a bheil an fhìrinn. Tha cothrom aig gach sgioba an taobh eile a cheasnachadh ma leigeas mise leotha. A rèir mar a thèid leotha sgaoilidh mi puingean mar a thogras mi fhèin an uair sin. Dà phuing gu cinnteach ma nì sgioba a-mach càite a bheil an fhìrinn, agus ma tha sibh ceart “hooray!”. Clann-sgoile a’ Bhac. Agus ma tha sibh ceàrr “b oo!”. Muinntir na Pàrlamaid.

[Iain] Carson a tha sin air ar taobh-sa?

[Ùisdean] Uill cha robh mi ach dìreach ga shealltainn.

[Iain] Seadh, seadh.

[Ùisdean] Agus, ach an cluinneadh tu e. Thèid sinn gu Màiri Anna ge-tà an toiseach airson a’ chiad fhacal. Am facal agadsa, a Mhàiri Anna.

[Màiri Anna] Am facal agamsa, “staplais”.

[Ùisdean] “Staplais”.

[Màiri Anna] “Staplais” nise ’s e rud a th’ ann nach eil cus feum an-diugh a chionn fiù ’s na Gàidheil fhèin, tha iad nas fheàrr dheth ’s tha am biadh nas pailt ’s a h-uile càil seach mar a bha e, dh’fhaodadh tu a ràdh, ceud bliadhna air ais. ’S e th’ ann an “staplais” measgachadh, bha thu a’ cur min-fhlùir, tha mi cinnteach nach robh min-fhlùir ann ach min-choirce ’s dòcha, an lùib uisge no bainne ma bha bainne gu leòr ann. A’ cur sin mun cuairt. Ga chur an lùib a’ bhìdh airson a dhèanamh nas tighe. Can pana brot.

[Iain] An lùib a’ bhìdh?

[Màiri Anna] Can pana brot.

[Iain] Ò seadh.

[Màiri Anna] Chan eil mi a’ ciallachadh chubs idir, Iain.

[Iain] Uill.

[Anna] Nach toir i dhuinn an reasabaidh

[Iain] Bha mi a’ gabhail iongnadh.

[Màiri Anna] Dh’fhaodadh nach fhaigheadh tu e ach le currain ’s uinnean ma bha iad agad. Lentils, an leithid sin, ach ga chur na lùib. Bha sin ga dhèanamh nas tighe. Bheireadh e nas fhaide ma bha teaghlach mòr ’s ma bha a’ chlann acrach.

[Iain] Sheasadh e fad seachdain an uair sin.

[Màiri Anna] Chan eil fhios a’m an seasadh e.

[Iain] Ò sheasadh e leis fhèin!

[Màiri Anna] Ach bheireadh e nas fhaide. Chan eil còir agaibh a bhith a’ gaireachdainn ’s a’ mhagadh. ’S e àm doirbh ’s àm cruaidh a bha siud.

[Iain] Chan eil guth na agam, feumaidh i ag radh cha chuala mi ach guth agad fhèin Anna.

[Ùisdean] Anna?

[Anna] ’S e rud bog a th’ ann.

[Màiri Anna] Dìreach flùr de sheòrsa air choireigin. Ga chur an lùib uisge no bainne airson biadh eile a dhèanamh dìreach nas tighe ’s nas pailte.

[Màiri Anna] Fuirich thusa ge-tà. Rud, ’s dòcha nach creid thu seo ach tha e fìor ’s tha an leabhar agam a-staigh ’s seallaidh mi dhut e ma thogras tu, leabhar còcaireachd Grèigeach ’s bha an tè a sgrìobh e ag ràdh gum biodh a seanmhair ris seo anns a’ Ghrèig.

[Anna] ’S e “staplais” am facal a bh’ aca anns an leabhar Ghrèigeach cuideachd?

[Màiri Anna] Chan e.

[Iain] “A staple diet” ’s dòcha?

[Màiri Anna] Chan e. ’S e facal eile a bh’ aca agus ma tha thu a’ smaoineachadh gu bheil cuimhne agam air chan eil!

[Ùisdean] Anna, tha thu teagmhach.

[Anna] Tha e a’ còrdadh rium.

[Ùisdean] Tha e a’ còrdadh riut.

[Anna] Uill chan eil ri ithe ach ...

[Màiri Anna] Cha chreid mi gun còrdadh e riut uabhasach math.

[Ùisdean] An e “stapach” a th’ ann?

[Màiri Anna] Ò chan e. ’S e “staplais” ...

[Màiri Anna] Fhios agad? ...

[Ùisdean] Fàgamaid e an-dràsta ma-thà.

[Màiri Anna] Rud eile a tha sin.

[Ùisdean] Tha e a’ bruich air a dhòigh fhèin ann an sin. Tha e a’ goil an-dràsta. Fàgamaid a’ goil e agus thèid sinn gu Coinneach ach am faic sinn dè am facal a th’ aig Coinneach.

[Coinneach] Uill am facal a th’ agamsa ’s e “doganta”.

[Ùisdean] “Doganta”.

[Coinneach] “Doganta”. Facal a th’ ann, duine fiadhaich, fearg. Furasta a ghluasad chun na feirge. Agus tha e coltach gur e, gu bheil e a’ tighinn an dà chuid, gu bheil am facal, ’s ann bhon Bheurla a tha e a’ tighinn. “Dog” no “dogat”.

[Coinneach] Agus, agus, cha leig sibh a leas a bhith a’ gaireachdainn. ’S e an fhìrinn a th’ agam ann an seo. Can an-dràsta ma chuireas mise Ùisdean troimhe-chèile ann an sin agus gun cuirinn orm na miotagan a tha sin leis an droch nàdar a ghabhas e, dìreach canaidh iad “uill nuair a dh’èirich e aig Ùisdean bha e dìreach a’ dol cho “doganta” ri cù fiadhaich.

[Ùisdean] Seadh.

[Iain] Uill, ’s mi nach eil a’ creidsinn sin.

[Anna] Chan fhaca mi facal, cha chuala mi riamh facal cho grànnda.

[Iain] Tha e grànnda.

[Coinneach] Tha e coltach ris ... Sin dìreach mar a tha e nuair a chì thu duine, dìreach nach eil reusan aige ’s ...

[Iain] An cleachdadh tu fhèin am facal?

[Coinneach] Chleachdadh.

[Iain] Chleachdadh.

[Coinneach] Tha sinn gu mòr air a’ Bhac.

[Anna] An robh thu fhèin riamh mar sin?

[Coinneach] Gu h-àraid tha sinn a’ cleachdadh sin mu dheidhinn duine às an Rubha. Canaidh sinn nuair a dhèanadh Am Bac a’ chùis orra ann am ball-coise.

[Anna] Cha bhi sin a’ tachairt cho tric.

[Coinneach] Uill tha e a’ tachairt ro thric, tha eagal orm.

[Anna] Can a-rithist e.

[Coinneach] “Doganta”.

[Iain] “Doganta”.

[Iain] Ò uill chan eil teagamh nam inntinn fhìn, Anna. Chan eil fhios a’m mu do dheidhinn-sa.

[Ùisdean] A bheil sibh riaraichte gu leòr? Riaraichte gu leòr? An dà fhacal a bh’ againn ma-thà. “Staplais” a bh’ aig Màiri Anna, biadh, ’s dòcha min-fhlùir Grèigeach, agus “doganta” a bh’ aig Coinneach. “Doganta” a bh’ aig Coinneach. ’S e a’ cheist ma-thà, a chàirdean, càite a bheil an fhìrinn?

[Iain] Uill ...

[Anna] A bheil “staplais” ro choltach ri “stapag” airson a bhith fìor?

[Iain] ’S dòcha gu bheil ach tha “doganta”, uill chan eil fhios a’m cò ris a tha sin coltach!

[Ùisdean] ’S e nàdar de “stapag” a th’ ann.

[Iain] Uill dè tha sibh, dè tha thu airson ...?

[Anna] ’S e “stapag” a th’ ann an “doganta”.

[Iain] ’S e!

[Ùisdean] Nis ...

[Iain] Dè nì sinn?

[Ùisdean] A-nochd! Greisibh oirbh.

[Iain] An tèid sinn le Màiri Anna no le Coinneach?

[Ùisdean] Dè tha sibh ag ràdh?

[Anna] Feuchaidh sinn an duine fhèin.

[Iain] Coinneach ma-thà.

[Ùisdean] Coinneach. Tha sibh ag ràdh gur ann aig Coinneach a tha an fhìrinn. Càite a bheil an fhìrinn?

[Iain] Tha amharas agam nach e, ach co-dhiù.

[Ùisdean] Seallaibh!

[Iain] Seo a-nis.

[Ùisdean] Tha sibh ceart. Dà phuing.

Chaidh am prògram seo, Aibisidh, a chraoladh an toiseach ann an 2013.

 

 


Sign-up to our newsletter!

Weekly Gaelic to your inbox, with audio!